در قرآن می خوانیم :

یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا (الأحزاب/70)

ای کسانی که ایمان آورده‌اید ! تقوای الهی پیشه کنید و سخن حق بگویید

قول (سدید) از ماده (سد) به معنى (محکم و استوار) و خلل ناپذیر و موافق حق و واقع است ، سخنى است که همچون یک سد محکم جلو امواج فساد و باطل را مى گیرد، و اگر بعضى از مفسران آنرا به معنى (صواب ) و بعضى به معنى (خالص ‍ بودن از کذب و لغو) یا (هماهنگ بودن ظاهر و باطن ) و یا (صلاح و رشاد) و مانند آن تفسیر کرده اند همه به معنى جامع فوق برمى گردد.

در حدیثى از پیامبر گرامى اسلام (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) مى خوانیم : لایستقیم ایمان عبد حتى یستقیم قلبه و لا یستقیم قلبه حتى یستقیم لسانه : (ایمان هیچ بنده اى از بندگان خدا به راستى نمى گراید مگر اینکه قلبش مستقیم گردد، و قلبش مستقیم نمى شود مگر اینکه زبانش درست شود).

جالب اینکه در حدیث دیگرى از امام سجاد (علیه السلام ) آمده است که (زبان هر انسانى همه روز صبح از اعضاى دیگر احوالپرسى مى کند) و مى گوید: کیف اصبحتم ؟! چگونه صبح کردید؟

همه آنها در پاسخ این اظهار محبت زبان مى گویند: بخیر ان ترکتنا : (حال ما خوب است اگر تو بگذارى )!

سپس اضافه مى کنند: تو را به خدا سوگند ما را رعایت کن ، انما نثاب بک و نعاقب بک : (ما به وسیله تو ثواب مى بینیم و یا مجازات مى شویم ).

آیه بعد نتیجه (قول سدید) و سخن حق را چنین بیان مى فرماید: (خداوند به خاطر تقوا و گفتار حق اعمال شما را اصلاح مى کند و گناهان شما را مى بخشد) (یصلح لکم اعمالکم و یغفر لکم ذنوبکم ).

در حقیقت تقوا پایه اصلاح زبان و سرچشمه گفتار حق است ، و گفتار حق یکى از عوامل مؤ ثر اصلاح اعمال ، و اصلاح اعمال سبب آمرزش گناهان است ، چرا که ان الحسنات یذهبن السیئات (اعمال نیک گناهان را از بین مى برند) (سوره هود آیه 114).

علماى اخلاق گفته اند: زبان پر برکتترین عضو بدن ، و مؤ ثرترین وسیله طاعت و هدایت و اصلاح است ، و در عین حال خطرناکترین و پر گناهترین عضو بدن محسوب مى شود، تا آنجا که حدود سى گناه کبیره از همین عضو کوچک صادر مى گردد.

در این زمینه روایات بسیار است که همگى حاکى از اهمیت فوق العاده نقش زبان و اصلاح آن در اصلاح اخلاق و تهذیب نفوس ‍ انسانى است و به همین دلیل در حدیثى مى خوانیم : ما جلس رسول الله (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) على هذا المنبر قط الا تلا هذه الایة : یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و قولوا قولا سدیدا: (هرگز پیامبر بر منبرش ننشست مگر اینکه این آیه را تلاوت فرمود: اى کسانى که ایمان آورده اید تقواى الهى را پیشه کنید و سخن حق و درست بگوئید).

در پایان آیه مى افزاید: (هر کس خدا و پیامبرش را اطاعت کند به فوز عظیمى نائل شده است ) (و من یطع الله و رسوله فقد فاز فوزا عظیما).

چه رستگارى و پیروزى از این برتر و بالاتر که اعمال انسان پاک گردد، و گناهانش بخشوده شود و در پیشگاه خدا رو سفید گردد ؟!

برگرفته از: تفسیر نمونه