|
چند وقتی است بازار نقد مختار و عملکرد ایشان در بین محافل و مجالس داغ شده است، تا جایی که این انتقادات به سمت مزمت و نکوهش مختار پیش رفته و بعضاً او را جاهل ،کاهل و یا بی بصیرت و بی تقوا میخوانند .
چرا با وجود ان همه دلبستگی که مختار به امام حسین داشت و تعاریف و تمجید هایی که معصومین و بزرگان دین از ایشان داشتند، باز هم در عصر حاضر اینگونه با مختار برخورد میشود؟
در زیر خلاصه و چکیده چندین کتاب و روایات در مورد مختار را بیان میشود انشاءالله از هجمه سنگین نگاه های نا عادلانه که به وی دوخته شده است کم کند.
شیرمرد و جوانمردی به نام مختار
در قرآن کریم ایات بسیاری است که از نابودی مشرکان، ملحدان و ظالمان حکایت میکند . چه در امت های گذشته و چه در ملت های معاصر این پدیده یک سنت الهی است ،که خداوند از انهایی که ظلمی را مرتکب میشوند انتقام میگیرد و انها را به هلاکت میرساند. گروهی را غرق میکند ،گروهی را با صاعقه نابود میکند و برخی را با بلاها و بیماریها نابود میسازد. خدای متعال همواره به مخالفان حق و حقیقت ،وعده عذاب داده است،که در این زمینه به ایات زیر اشاره میکنم: در ایه 30 سوره روم خداوند میفرماید : ما از مجرمان انتقام گرفتیم و یاری موئمنان همواره حقی است بر عهده ما.
در ایه 32 سوره سجده امده است : مسلماً ما از مجرمان انتقام خواهیم گرفت.
در ایه 14 سوره ابراهیم خداوند میفرماید: گمان مبر که خدا،از انچه ظالمان انجام میدهند غافل است. و بسیاری از ایات دیگر که به این مورد اشاره دارد........
از انجا که قران کریم می فرماید : برای انان در دنیا ذلت و خاری است و در اخرت عذابی بزرگ نصیبشان میشود، چه جنایتی بالاتر از حادثه عاشورا و کدام حادثه تکان دهنده تر از این واقعه؟ طبیعی است که خداوند غافل نیست و در زمان مناسب از بوجود اورندگان این حادثه عظیم انتقام خواهد گرفت.
قیام پرشکوه و خونین مختار بر همین اساس بود.« وَ کانَ اَمرُ اللهِ مَفعُولاً» وعده حق تخلف ناپذیر است. در حادثه کربلا این افتخار نصیب مختار ثقفی شد و خداوند به واسطه او از قاتلین شهدای کربلا انتقام گرفت.
بنابر همین اصل اساسی است که امام علی(ع) و پیشوایان پس از او قیام مختار و انتقام او را از قاتلین واقعه عاشورا خبر داده بودند. و همچنین مختار خودش بر اساس همین روایات و اخبار رسیده،بر این حقیقت واقف بود که خداوند افتخار اجرای این امر را نصیب او خواهد کرد. وی با این کار خدا پسندانه جایگاه والایی نزد خدا و امامان معصوم بدست اورد. در رابطه با سخنان بالا میتوان گفت همانطور که میثم تمار از عاقبت زندگی خود در این دنیا توسط امام علی (ع) خبر داشت و به همان شکل هم شهید شد ،مختار نیز توسط امام علی (ع) به این امر واقف بود و میدانست که چگونه و با چه تدبیر الهی شهید خواهد شد و این امری نبود که مختار برای تغییر ان بتواند کاری انجام دهد.
از امام باقر (ع) نقل است که فرمود به مختار ناسزا نگویید و او را مزمت نکنید ،زیرا او بود که قاتلین شهدای ما را کشت و انتقام خون ما را گرفت ،و بیوه زنان ما را شوهر داد و در تنگدستی به ما کمک مالی کرد.
هدف این بود که حقایقی را در رابطه با این قیام و این جوانمرد برای علاقه مندان به تاریخ اسلام بیان کنیم تا غبار ابهامی را که بر چهره پر فروغ خونخواه اهل بیت(ع) است تا حد ممکن کم کنیم ،که متاسفانه گاهی مشاهده میشود که برخی به خود اجازه میدهند که به این قهرمان تاریخ اسلام جسارت کنند .
اگر هیچ عمل ارزنده ای هم در نامه اعمال مختار نبود ،همین جمله امام سجاد (ع)برای او مایه سعادت و نجات ابدی کافی بود: عمر بن علی بن الحسین (فرزند گرامی امام سجاد) میگوید: هنگامی که مختارسر بریده ابن زیاد و عمر سعد را نزد امام سجاد (ع) اورد ان حضرت به سجده شکر افتاد و در سجده خداوند را اینگونه سپاس گفت: «حمد و سپاس خدای را که انتقامم را از دشمنانم گرفت و خدای به مختار پاداش و جزای خیر عنایت فرماید.»
لقب اعطایی امام علی(ع) به مختار:
اصبغ بن نباته از یاران باوفای امام علی(ع) میگوید: روزی امام علی (ع) را دیدم که مختار را که طفل کوچکی بود ،روی زانوی خود نشانده بود و دست روی سر او میکشید و میفرمود «یا کیس،یا کیس» که بعضی ان را با تشدید بیان میکنند یعنی بسیار زیرک . چون امام علی (ع) دو بار کلمه کیس را میگوید ، وجه تثنیه ان نیز کیسان میشود و سپس لقب مختار میگردد. که به معنای باهوش و زرنگ است.
مادر مختار دَومَه از زنان سخنور و با شخصیت تاریخ اسلام است که درباره او گفته اند: وی از زنان سخنور و با تدبیر و عاقله بود و یکی از زنان قهرمان و پارسای عرب است. دَومَه میگوید: هنگامی که بر مختار حامله بودم شبی خواب دیدم که گوینده ای در عالم روءیا این سرود را برایم خواند مژده به یک پسر ،پسری مثل شیر،در گرما گرم نبرد،او بهره کاملی از شجاعت دارد . پس از چندی خداوند نوزاد پسری به او داد که نامش را مختار گذاشت.
مختار در نوجوانی در جنگ های زیادی شرکت کرد. جنگهایی بین سپاه اسلام و کفرو در همان زمان شجاعت و دلاوری خود را نشان داد.
علامه «ابن نما» درباره او میگوید : او به کارهای بزرگی دست زد و دارای عقلی سرشار و حاضر جواب و دوراندیش بود و صاحب صفات پسندیده و بسیار سخاوتمند بود. او حدسش به خطا نمیرفت و با دست پر توان و بازوی قدرتمندش در میدان نبرد به خوبی از پس کارها بر می امد و سختی ها و فراز و نشیب های زندگی را تجربه کرد و به خوبی از کوران حوادث بیرون امد.او واقعیت ها را خوب درک میکرد و اندیشه اش را از ناپاکیها و نا خالصیها پاک ساخت.
عبادت و زهد مختار: مختار علاوه بر شجاعت ،سخاوت ،بزرگواری و........ مرد عبادت و ذهد و تقوا نیز به شمار می امد. بسیاری از یاران او میگویند که مختار در ایام حکومت به شکرانه به هلاکت رساندن قاتلین امام روزه میگرفت و میگفت این روزه برای شکر این کاری است که خدا نصیب من کرده.و...........
شخصیت مختار از زبان ائمه:
بدون شک برای هر انسان ،افتخار و عزتی بالاتر از این نیست که پیوسته یار و یاور حق باشد و دفاع از اهل بیت پیامبر (ص) و حمایت از وارثان به حق رسول خدا را عالیترین مصداق یاری حق است. بدون شک مختار این مجاهد راستین جبهه حق و یاور اهل بیتاز مصادیق بارز یاوران و مدافعان حق بشمار میرود.
ایت الله خویی میگوید: اخبار و روایاتی که درباره مختار امده دو گونه است . 1.اخباری که در مدح و ستایش اوست 2. اخباری که در مزمت اوست. اما اخباری که در مدح مختار است قوی تر و برتر است . ایت الله خویی ابتدا به اخبار در مدح مختار میپردازد و بعد به اخبار در مزمت مختار و همه را رد میکند.
خبر دادن امام حسین به قیام مختار:
علامه مجلسی در ذکر وقایع عاشورا میفرماید: امام برای لشگر کوفه و شام خطبه خواند و در پایان مردم کوفه و شام را نفرین کرد و فرمود:پروردگارا ان جوانمرد ثقفی را بر انان مسلط کن تا جام تلخ مرگ و ذلت را به انان بچشاند و از قاتلان ما احدی را معاف ندارد،به جای هر قتلی،قتلی و به جای هر ضربتی،ضربتی و انتقام مرا و دوستان و خاندان مرا از ایشان بگیرد.
شیخ طوسی روایتی را از عبدالله بن شریک نقل میکند که وی میگوید: روز عید قربان در منی به خدمت امام باقر(ع) رسیدیم،نشسته بودند که در همین حال پیر مرد محترمی نزد امام امد و خواست دست امام را ببوسد ،که امام مانع شد و نگذاشت. امام به ان مرد گفت شما که هستی؟ ان مرد عرض کرد که من «ابوالحکم» فرزند مختار هستم. تا امام او را شناخت با وجود فاصله کم دست او راگرفت و به نزدیک خود کشاند تا جایی که نزدیک بود روی زانوی خود بنشاند و در کنار خود جای داد. بعد از احوالپرسی و حرفهای زیادی که ما بین انها رد و بدل شد ،فرزند مختار به امام عرض کرد : حرفهای زیادی در مورد پدرم میزنند و هر یک به گونه ای . یکی مدح میگوید و یکی مزمت میکند. یکی میگوید مختار برای حکومت قیام کرد و یکی میگوید مختار تقوای لازم را نداشت که در کنار امام حسین (ع) باشد، اما به خدا هر چه شما بگویید را قبول دارم و تکریم میکنم ، امام باقر (ع) فرمود: «پناه بر خدا ؛ مگر او نبود که خانه های خراب ما را نوسازی کرد ؟ مگر او قاتل قاتلین ما نیست؟مگر او خون خواه ما نبود؟ خدای رحمتش کند. به خدا سوگند که پدرم به من خبر داد که هر گاه مختار به خانه فاطمه دختر امیرالموئمنین (ع) میرفت،ان بانو او را احترام میگذاشت و فرشی برایش میگستراند و متکا می گذاشت و او مینشست و از او حدیث میشنید و در این حال امام رو به فرزند مختار کرد و فرمود: خدا پدرت را رحمت کند خدا پدرت را رحمت کند خدا پدرت را رحمت کند که او حق ما را گرفت و قاتلین ما را کشت و به خون خواهی ما قیام کرد.»
مرحوم مامقانی میفرماید: از طلب رحمت از سوی امام بر مختار ان هم سه بار،دلیل بر درستی اعتقاد او در مسئله امامت میباشد.
سپس چنین استدلال میکند که: معقول نیست امام برای کسی که غیر امامی باشد طلب رحمت کند،زیرا بر اساس مذهب شیعه،صرف اینکه مختار کار نیکی که همان خون خواهی امام حسین(ع) باشد ،مجوز این نمیشود که مورد ترحم امام قرار گیرد؛زیرا اظهار رضایت و خوشنودی ائمه تابع و فرع بر خوشنودی خداست،پس معلوم می شود که مختار از نظر عقیده،انحرافی نداشته که موجب خوشنودی ائمه واقع شده است.
شادی اهل بیت:
امام صادق فرمود: پس از مصیبت جانسوز کربلا ، هیچ زنی از بنی هاشم سرمه به چشم نکرد و خضاب به مو نبست و در خانه های ما تا پنج سال دودی برنخاست و غذای گرم پخته نشد ،تا اینکه عبیدالله بن زیاد کشته شد.
محدث قمی در تشریح این روایت میفرماید:
حال مختار از اینجا معلوم میشود که چگونه قلب نازنین امام صادق(ع) را شاد کرد ،بلکه از دلشکستگان و مظلومان و مصیبت زدگان و ال پیغمبر را که پنج سال در سوگواری بودند و مراسم تعزیت بر پاساخته بودند،حتی علاوه بر انکه ایشان را از عزا در اورد،خانه های ایشان را نیز اباد کرد و انان را یاری نمود.
مختار از نظر میرزا محمد استر ابادی:
ایشان که از علمای بزرگ علم رجال است میفرمایند: انچه برای من روشن است اینکه نباید مختار را به بدی یاد کرد و او را اصلاً نباید مزمت کرد.
تجلیل علامه امینی از مختار:
علامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر مینویسد :
هر کس با دیده بصیرت و تحقیق بر تاریخ و حدیث و علم رجال بنگرد ،در میابد که مختار از پیشگامان دینداری و هدایت و اخلاص بوده و همانا نهضت او تنها برای برپایی عدالت به وسیله ریشه کن کردن ملحدان و ظلم اموی ها بود.
|
.jpg){kind=logo}
