شواهد قرآنی بوسه بر ضریح ائمه دلایل بوسیدن و احترام کردن ضریح حرم

ائمه اطهار(علیهم السلام) و تبرک جستن و نشان دادن علاقه و محبت مردم

به اهل‌بیت از سوی آیت‌الله العظمی سبحانی تشریح شد. معظم‌له در پنجمین

نشست از سلسله جلسات کلام اسلامی در مشهد به معنی اصطلاحی «

تبرک» و « تبرک جستن» اشاره کرده و اظهار داشتند:

سنت الهی بر این است که همیشه مسببات از طریق اسباب خواسته شود.

ایشان بااشاره به اینکه قرآن کریم تبرک جستن را در شرایع گذشته نقل کرده

و به آناشاره داشته است، گفتند: یکی از این شاهد مثال‌ها درباره داستان

یعقوب وپیراهن یوسف است که می‌فرماید

اذْهَبُوابِقَمِیصِی هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِی یأْتِ بَصِیرًاوَأْتُونِی بِأَهْلِکُمْ أَجْمَعِینَ»( یوسف : ۹۳‌)

این پیراهن مراببرید، و بر صورت پدرم بیندازید، بینا می‌شود! و همه نزدیکان

خود را نزد منبیاورید!» ایشان اضافه کردند: خدای متعال از طریق سبب

غیرطبیعی هم پیراهن وهم اراده یوسف را در اینجا موثر نموده است. این

مرجع تقلید گفتند: مسببالاسباب خداست که خیر را در یک واسطه خاص

گذاشته و به اذن او موثر می‌شود. معظم له در ادامه به آیه‌ای دیگر درباره تبرک

جستن ملل پیشین اشاره کرده وبا بیان اینکه بنی اسرائیل در جنگل‌های خود

به صندوق حضرت موسی، تبرک جسته وعامل پیروزی خود می‌دانسته‌اند،

یادآور شدند: اگر تبرک صحیح نبود خداوندبرای آن بیان و تصدیقی در قرآن

نمی‌آورد. اگر تبرک جستن شرک محسوب می‌شد،صحابه به بازمانده ظرف آب

«رمانه» (جای دست) منبر رسول اکرم‌(ص) تبرکنمی‌جستند. حضرت آیت الله

سبحانی با اشاره به آیه

«وَکَذَلِکَ أَعْثَرْنَا عَلَیهِمْ لِیعْلَمُوا أَنَّوَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ السَّاعَةَ لَا رَیبَ فِیهَا

إِذْیتَنَازَعُونَ بَینَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوا عَلَیهِمْ بُنْیانًارَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قَالَ الَّذِینَ غَلَبُوا

عَلَى أَمْرِهِمْلَنَتَّخِذَنَّ عَلَیهِمْ مَسْجِدًا»( الکهف : ۲۱)

و اینچنین مردمرا متوجه حال آنها کردیم، تا بدانند که وعده خداوند (در مورد

رستاخیز) حقاست؛ و در پایان جهان و قیام قیامت شکی نیست! در آن هنگام

که میان خوددرباره کار خویش نزاع داشتند، گروهی می‌گفتند: «بنایی بر آنان

بسازید (تابرای همیشه از نظر پنهان شوند! و از آنها سخن نگویید که)

پروردگارشان ازوضع آنها آگاهتر است!» ولی آنها که از رازشان آگاهی یافتند

(و آن را دلیلیبر رستاخیز دیدند) گفتند: «ما مسجدی در کنار (مدفن) آنها

می‌سازیم (تاخاطره آنان فراموش نشود.)»اظهار داشتند: مردم برای اصحاب

کهف مسجد یادبودساختند و بر آن تبرک جستند. ایشان در ادامه استدلال

کردند: این آیه مسالهتبرک جستن و مسجد ساختن در کنار قبور بزرگان، را به

خوبی تفهیم می‌کند. معظم له با بیان این پرسش که برخی ادعا دارند، تبرک

جستن در قبل از اسلامبوده است، یادآور شدند: قرآن کریم اگر مطلبی را بیان

کند و نخواهد تصدیقنماید، آن را نقد می‌کند. این مرجع تقلید با بیان اینکه اگر

این آیات ویژهشرایع گذشته باشد، نباید اینگونه نقل می‌شد و حتما نقدی

داشت، گفتند: قرآندر نظر ما پیشواست و به عنوان اسوه، استفاده می‌شود.

ایشان به آیه

«‌وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیتَ مَثَابَةًلِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّىوَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَنْ طَهِّرَا بَیتِیلِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ‌

البقرة: ۱۲۵‌) و (به خاطر بیاورید) هنگامی که خانه کعبه را محل بازگشت و

مرکزامن و امان برای مردم قرار دادیم! و (برای تجدید خاطره،) از مقام

ابراهیم،عبادتگاهی برای خود انتخاب کنید! و ما به ابراهیم و اسماعیل امر

کردیم که: «خانه مرا برای طواف‌کنندگان و مجاوران و رکوع‌کنندگان و

سجده‌کنندگان، پاکو پاکیزه کنید!»اشاره کرده و اظهار داشتند: این بیان هم به

دلیل تبرک وخیر داشتن است. حضرت آیت الله سبحانی در ادامه به

داستان‌هایی از پیامبراکرم(ص) و اصحاب ایشان در تبرک جستن به ظرف آب و

منبر پیامبر گرامی اسلاماشاره کرده و افزودند: این مطلب در کتاب‌های شیعه

و سنی بیان شده است. ایشان تصریح کردند: اگر تبرک جستن شرک

محسوب می‌شد، صحابه به بازمانده ظرفآب «رمانه» ( جای دست) منبر رسول

اکرم‌(ص) تبرک نمی‌جستند. معظم له نفیتبرک را از زمان بنی امیه دانستند و

گفتند: تبرک مساله‌ای واضح در میان اممگذشته و اصحاب رسول خدا‌(ص)

بوده است. حضرت آیت الله سبحانی با بیان اینکهدیگران تبرک جستن را

مشروط به لمس کردن بدن پیامبر(ص) می‌دانند، تصریحکردند: این مطابق

مکتب اشعری و بدتر از آن است که بر هیچ تاثیری به غیرخدا، قائل نیستند و

تنها موثر را چه خوب و چه بد، خدا می‌دانند. ایشان تبرکجستن مشروط فقط

به لمس بدن رسول اکرم‌(ص) را رد کردند و اظهار داشتند: شیخین از عایشه

اجازه گرفتند که در کنار قبر پیامبر‌(ص) دفن شوند، آیا بادو قبر کنار هم،

بدنشان به یکدیگر می‌رسد و لمس می‌شود که با این کارمی‌خواسته‌اند، تبرک

بجویند. معظم له در پایان به

قُلْ إِنْ کَانَ آَبَاؤُکُمْ وَأَبْنَاؤُکُمْوَإِخْوَانُکُمْ وَأَزْوَاجُکُمْ وَعَشِیرَتُکُمْ وَأَمْوَالٌاقْتَرَفْتُمُوهَا

وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ کَسَادَهَا وَمَسَاکِنُتَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَیکُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ

فِیسَبِیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى یأْتِی اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَایهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ‌» (‌التوبة‌: ۲۴‌)

بگو: «اگر پدران وفرزندان و برادران و همسران و طایفه شما، و اموالی که به

دست آورده‌اید، وتجارتی که از کساد شدنش می‌ترسید، و خانه هائی که به

آن علاقه دارید، درنظرتان از خداوند و پیامبرش و جهاد در راهش محبوبتر است،

در انتظار باشیدکه خداوند عذابش را بر شما نازل کند؛ و خداوند جمعیت

نافرمانبردار را هدایتنمی‌کند!”، اشاره و تصریح کردند: علاوه بر تبرک جستن

اظهار علاقه و محبتاز دیگر دلایل بوسیدن و احترام کردن ضریح حرم ائمه و…

است و این عمل از رویعبادت و بندگی نیست. معظم له در ادامه به آیه‌ای دیگر

درباره تبرک جستنملل پیشین اشاره کرده و با بیان اینکه بنی اسرائیل در

جنگل‌های خود به صندوق حضرت موسی، تبرک جسته و عامل پیروزی خود

می‌دانسته‌اند، یادآور شدند: اگر تبرک صحیح نبود خداوند برای آن بیان و

تصدیقی در قرآن نمی‌آورد.