|
خداوند متعال در این روز به سه مکان و سه گروه از انسانها، توجه ویژه دارد:
1. كربلا و زائران امام حسین (ع).
2. صحرای عرفات (در نزدیكی مكه) و حجاج بیت الله.
3 . هر جا از دنیا كه دستی به سوی او بلند شود و دلی بشكند.
چرا «عرفه»؟
ـ آنگاه که جبرئیل (ع) مناسك حج را به حضرت ابراهیم (ع) میآموخت، چون به عرفه رسید به او گفت : «عرفت؟» یعنی «یاد گرفتی؟» و او پاسخ داد آری. لذا به این نام خوانده شد.
ـ وجه دیگر اینكه مردم از این جایگاه و در این سرزمین به گناه خود اعتراف میكنند.
ـ بعضی دیگر هم آن را جهت تحمل صبر و رنجی میدانند كه برای رسیدن به آن باید متحمل شد ؛ چرا كه یكی از معانی «عرف» صبر و شكیبایی و تحمل است.
عرفات نام جایگاهی است كه حاجیان در روز عرفه (نهم ذی الحجه) در آنجا توقف می كنند و به دعا و نیایش می پردازند و پس از برگزاری نماز ظهر و عصر به مكه مکرمه باز می گردند.
روز عرفه از اعیاد عظیمه است اگرچه به اسم عید نامیده نشده است همچنین روزى است كه حق تعالى بندگان خویش را به عبادت و طاعت خود خوانده، درهای آسمان را برای پذیرش تضرعهای عاشقانه بندگان ذات اقدس اله میگشایند و شیطان در این روز خوار و حقیرتر و رانده تر و خشمناكترین اوقات خواهد بود.
توبه در شب عرفه مقبول و دعا در آن مستجاب است. عبادت در این شب، اجر صد و هفتاد سال عبادت را دارد.
اعمال روز عرفه
-غسل.
-زیارت امام حسین علیه السلام
- [به نقل کفعمى ] تسبیحات عشر هزار مرتبه
- دعای مشلول
-تسبیحات حضرت رسول (ص) در روز عرفه
-بعد از نماز عصر پیش از آن که مشغول به خواندن دعاهاى عرفه شود در زیر آسمان دو رکعت نماز بجا آورد و نزد حق تعالى به گناهان خود اعتراف و اقرار کند تا به ثواب عرفات رستگار شود و گناهانش آمرزیده گردد.
وجه تسمیه روز عرفه
1. آوردهاند كه: زمانیكه جبرییل مناسك حج ابراهیمی را به ابراهیم خلیلالله میآموخت، چون به عرفه رسید به او گفت: (عرفت) و او پاسخ بلی را داد - لذا به این نام خوانده شد.
2. همچنین آوردهاند كه: مردم از این جایگاه به گناه خود اعتراف میكنند و بعضی آن را از جهت تحمل و صبر و رنجی میدانند كه برای رسیدن به آن باید متحمل شوند، چرا كه یكی از معانی «عرف» صبر و شكیبایی است.
3. همچنین در روایتی آمده كه آدم و حوا پس از هبوط از بهشت و آمدن به كره خاكی در این سرزمین یكدیگر را یافتند و به همین دلیل عرفات و این روز عرفه نام گرفته است.
آیات و روایات روز عرفه
پيامبرصلي الله عليه وآله :
ما مِن يَومٍ أكثَرَ أن يُعتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبدَاً مِنَ النّارِ مِن يَومِ عَرَفَةَ
خداوند در هيچ روزي به اندازه روز عرفه ، بندگان را از آتش دوزخ نميرهاند
صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 107 .
پيامبرصلي الله عليه وآله :
إنَّ اللَّهَ يُباهِي مَلائِكَتَهُ عَشِيَّةَ عَرَفةَ بِأهلِ عَرَفَةَ فَيَقولُ : اُنظُروا إلي عِبادي أتَوني شُعثاً غُبراً
خداوند در غروب عرفه نزد فرشتگانش به اهل عرفه ميبالد و ميگويد: "بندگانم را بنگريد! ژوليده و غبار آلود ، نزد من آمدهاند
مسند أحمد ، ج 2، ص 224 .
پيامبرصلي الله عليه وآله :
أعظَمُ أهلِ عَرَفاتٍ جُرماً مِنِ انصَرَفَ و هُوَ يَظُنُّ أنَّهُ لَن يُغفَرَ لَهُ
گناه كارترين فرد در عرفات كسي است كه از آنجا باز گردد در حالي كه گمان ميبرد آمرزيده نخواهد شد
بحار الأنوار ، ج 99 ، ص 248 .
امام علي عليه السلام :
مِنَ الذُّنوبِ ذُنوبٌ لاتُغفَرُ إلّا بِعَرَفَاتٍ
برخي از گناهان جز در عرفات بخشوده نميشوند
دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 294 .
امام صادق عليه السلام :
تَخَيَّر لِنَفسِكَ مِنَ الدُّعاءِ ما أحبَبتَ واجْتَهِد ، فإنَّهُ (يَومَ عَرَفَة) يَومُ دُعاءٍ و مَسألَةٍ
هر چه ميخواهي براي خود دعا بخوان و [در دعا كردن] بكوش كه آن روز [روز عرفه ]روز دعا و درخواست است
التهذيب الأحكام ، ج 5 ، ص 182 .
روز نيايش
قرآن کریم:
فَاذكُروني أذكُركُم وَاشكُرُوا لي ولا تَكفُرونِ
مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم ؛ مرا سپاس گوييد و ناسپاسي مكنيد
بقره ، آيه 152 .
پيامبرصلي الله عليه وآله :
اَللّهُمَّ اجعَل حُبَّكَ اَحَبَّ الأشياءِ إلَي
خدايا! دوستيات را محبوبترين چيزها نزد من گردان
بحار الأنوار ، . ج 91 ، ص 70 .
امام علي عليه السلام :
اَللّهُمَّ إنّي أسألُكَ الأمانَ الأمانَ يَومَ لايَنفَعُ مالٌ و لابَنونَ إلّا مَن أتَي اللَّهَ بِقَلبٍ سَليمٍ
خدايا! از تو امان ميطلبم در آن روزي كه نه مال و ثروت به كار ميآيد و نه فرزندان ، مگر كسي كه با دلي پاك به سوي خدا بيايد
بحار الأنوار ، ج 94 ، ص 109 .
حضرت فاطمه عليها السلام :
اَللّهُمَّ أسألُكَ النَّظَرَ إلي وَجهِكَ و الشَّوقَ إلي لِقائِكَ
خدايا! نگريستن به رويت و شوق ديدارت را از تو درخواست ميكنم
بحار الأنوار ، ج 94 ، ص 225 .
امام حسين عليه السلام :
إلهي أنا الفَقيرُ في غِنايَ فَكَيفَ لاأكونُ فَقيراً في فَقري
خدايا! من در حال بينيازي نيازمندم ؛ پس چگونه در حال فقر نيازمند [تو ]نباشم ؟
بحار الأنوار ، ج 98 ، ص 225 .
امام سجّادعليه السلام :
يا راحِمَ رَنَّةِ العَليلِ و يا عالِمَ ما تَحتَ خَفِيِّ الأنينَ ، اجعَلْني مِنَ السّالِمينَ في حِصنِكَ الَّذي لاتَرومُهُ الأعداءُ
اي آن كه بر ناله دردمند رحمت ميآوري ، و اي آن كه به آنچه در دل زاريكننده نهفته است دانايي ، مرا از كساني قرار ده كه در پناه تو ايمناند و دشمنان را به آن جانْپناه دسترسي نيست
بحار الأنوار ، ج 94 ، ص 121 .
امام صادق عليه السلام :
أوحَي اللَّهُ إلي داودَعليه السلام : بِي فَافرَح و بِذِكري فَتَلَذَّد و بِمُناجاتي فَتَنَعَّم
خداوند به داوودعليه السلام وحي فرمود : "به من شاد باش و با ياد من سرخوشي كن و از نعمت مناجات با من برخوردار شو
ميزان الحكمه ، ح 20035 .
امام هادي عليه السلام :
يا مَن دَعاهُ المُضطَرّونَ فَأجابَهُم و لَجَأ إلَيهِ الخائفُونَ فَآمَنَهُم و عَبَدَهُ الطّائِعونَ فَشَكَرَهُم و حَمِدَهُ الشّاكِرُونَ فَأثابَهُم
اي آنكه درماندگان او را ميخوانند و اجابتشان ميكند ، بيمناكان به او پناه ميبرند و امانشان ميدهد ، مطيعان او را عبادت ميكنند و سپاسشان ميگويد و شاكران او را سپاس ميگويند و پاداششان ميدهد
بحار الأنوار ، ج 85 ، ص 227 .
امام مهدي عليه السلام :
يا مَن أظهَرَ الجَميلَ و سَتَرَ القَبيحَ يا مَن لَم يُؤاخِذ بِالجَريرَةِ و لَم يَهتِكِ السِّترَ يا عَظيمَ المَنِّ يا كَريمَ الصَّفحِ يا حَسَنَ التَّجاوُزِ
اي آنكه [كار] زيبا را آشكار ميكند و [كار] زشت را ميپوشاند! اي آنكه بر بدكاري مؤاخذه نميكند و پرده نميدرد ! اي آنكه منّتش بزرگ و چشم پوشياش كريمانه و گذشتش نيكو است !
بحار الأنوار ، ج 51 ، ص 304 .
حضرت آدم (ع) در عرفات
مطابق روایتی از امام صادق(ع)، وقتی جد اعلای ما حضرت آدم (ع) از باغ بهشتی به زمین فرود آمد، چهل روز هر بامداد بر فراز كوه صفا با چشم گریان در حال سجده بود. جبرئیل (ع)، فرود آمد و پرسید:
چرا می گریی، ای آدم؟
ـ چرا نگریم در حالیكه از جوار خداوند به این دنیا فرود آمده ام؟
ـ به درگاه خدا توبه كن و بسوی او بازگرد.
ـ چگونه ؟
جبرئیل در روز هشتم ذیحجه آدم را به منی برد، آدم شب را در آنجا ماند و صبحگاهان عازم صحرای عرفات شد. جبرئیل هنگام خروج از مكه، احرام بستن و لبیك گفتن را به او آموخت و چون عصر روز عرفه فرا رسید، آدم را به غسل فرا خواند و پس از نماز عصر، او را به وقوف در عرفات دعوت کرد و كلماتی را كه از پروردگار دریافت كرده بود به وی تعلیم داد، این كلمات عبارت بودند از:
سبحانك اللهم و بحمدك
لا اله الا انت
علمت سوء و ظلمت نفسی
واعترفت بذنبی
اغفر لی انك انت الغفور الرحیم
یعنی:
جز تو خدایی نیست
كار بدی كردم و بر خود ظلم نمودم
اینك به گناه خود اعتراف میكنم
مرا ببخش كه تو بخشنده و مهربانی.
آدم (ع) تا غروب آفتاب همچنان دعا میکرد و با تضرع اشك میریخت. وقتی كه آفتاب غروب كرد همراه جبرئیل روانه مشعر شد و شب را آنجا گذراند. صبحگاهان در مشعر بپاخاست و به دعا پرداخت... تا اینكه سرانجام بخشیده شد ...
حضرت ابراهیم (ع) در عرفات
جبرئیل(ع) در صحرای عرفات، مناسك حج را به حضرت ابراهیم (ع) آموخت و حضرت ابراهیم (ع) در برابر او می فرمود: عَرِفتُ، عَرِفتُ (شناختم، شناختم).
پیامبر خاتم (ص) در عرفات
دامنه كوه عرفات در زمان صدر اسلام، كلاس صحرایی پیامبر اسلام (ص) بود و بنا به گفته برخی مفسرین آخرین سوره قرآن در صحرای عرفات بر پیغمبر (ص) نازل شد و پیغمبر آنرا به مردم و شاگردانش تعلیم فرمود.
رسول گرامی اسلام (ص) در چنین روزی سخنان تاریخی خود را در اجتماع عظیم و با شكوه حجاج بیان داشت:
... ای مردم سخنان مرا بشنوید! شاید دیگر شما را در این مکان ملاقات نكنم. شما به زودی بسوی خدا باز می گردید. در آن جهان به اعمال نیك و بد شما رسیدگی می شود. به شما توصیه می كنم هركس امانتی نزد اوست به صاحبش برگرداند.
ای مردم بدانید ربا در آئین اسلام ، حرام است. از پیروی شیطان بپرهیزید. به شما سفارش می كنم كه به زنان نیكی كنید زیرا آنها امانتهای الهی در دست شما هستند و با قوانین الهی بر شما حلال شده اند.
... من در میان شما دو چیز به یادگار می گذارم كه اگر به آن دو چنگ زنید گمراه نمی شوید، یكی كتاب خدا و دیگری سنت و (عترت) من است.
هر مسلمانی با مسلمان دیگر برادر است و همه مسلمانان جهان با یكدیگر برادرند و چیزی از اموال مسلمانان بر مسلمانی حلال نیست مگر اینكه آنرا به رضایت به دست آورده باشد...
تسبیحات حضرت رسول (ص) در روز عرفه :
سُبْحانَ الَّذى فِى السَّمآءِ عَرْشُهُ سُبْحانَ الَّذى فِى الاَْرْضِ حُكْمُهُ
منزه است خدایى كه عرش او در آسمان و فرمان و حكمش در زمین است
سُبْحانَ الَّذى فِى الْقُبوُرِ قَضآؤُهُ سُبْحانَ الَّذى فِى الْبَحْرِ سَبیلُهُ
منزه است خدایى كه در گورها قضا و فرمانش جارى است منزه است خدایى كه در دریا راه دارد
سُبْحانَ الَّذى فِى النّارِ سُلْطانُهُ سُبْحانَ الَّذى فِى الْجَنَّةِ رَحْمَتُهُ
منزه است خدایى كه در آتش دوزخ سلطنتش موجود است منزه است خدایى كه در بهشت رحمت او است
سُبْحانَ الَّذى فِى الْقِیمَةِ عَدْلُهُ سُبْحانَ الَّذى رَفَعَ السَّمآءَ
منزه است خدایى كه در قیامت عدل و دادش برپا است منزه است خدایى كه آسمان را بالا برد
سُبْحانَ الَّذى بَسَطَ الاْرْضَ سُبْحانَ الَّذى لا مَلْجَاَ وَلا مَنْجا مِنْهُ اِلاّ اِلَیْهِ
منزه است خدایى كه زمین را گسترد منزه است خدایى كه ملجا و پناهى از او نیست جز بسوى خودش
پس بگو
سُبْحانَ اللّهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ وَلا اِلهَ اِلا اللّهُ وَاللّهُ اَكْبَرُ صد مرتبه
منزه است خدا و حمد از آن خدا است و معبودى جز خدا نیست و خدا بزرگتر از توصیف است
و بخوان توحید صد مرتبه و آیة الكرسى صد مرتبه و صلوات بر محمّد و آل محمّد صد مرتبه و بگو
لااِلهَ اِلا اللّهُ وَحْدَهُ لا شَریكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیى وَیُمیتُ
معبودى جز خدا نیست یگانه اى كه شریك ندارد پادشاهى خاص او است و از آن او است حمد زنده كند و بمیراند
وَیُمیتُ وَیُحْیى وَهُوَ حَىُّ لا یَموُتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَهُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ
و بمیراند و زنده كند و او است زنده اى كه نمیرد هرچه خیر است بدست او است و او بر هر چیز
قَدیرٌ ده مرتبه اَسْتَغْفِرُ اللّهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الْحَىُّ الْقَیُّومُ وَاَتوُبُ اِلَیْهِ ده مرتبه
توانا است آمرزش خواهم از خدایى كه معبود بحقى جز او نیست كه زنده و پاینده است و بسویش توبه كنم
یا اَللّهُ ده مرتبه یا رَحْمنُ ده مرتبه یا رَحیمُ ده مرتبه یا بَدیعَ السَّمواتِ وَالاْرْضِ یا ذَاالْجَلالِ وَالاِْكْرامِ ده مرتبه یا حَىُّ یا قَیُّومُ ده مرتبه یا حَنّانُ یا مَنّانُ ده مرتبه یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ ده مرتبه آمینَ ده مرتبه
روز عرفه در عرفات
روز عرفه در شلمچه
روز عرفه در مصلی تهران
روز عرفه در حرم امام رضا (ع)
|
.jpg){kind=logo}
