یكی از مراسم سنتی عزاداری در ماه محرم مراسم طشتگذاری است كه از آیینها و آداب عزاداری و تعزیه منسوب به آذریها بوده و از 3 روز مانده به محرم در تمام مساجد و حسینیههای شهر كرج برگزار میشود.
رسم «طشتگذاری» یا «طشت گردانی» نیز از جمله مراسمی است كه میتوان بر طبق این آیینها معرفی كرد كه منسوب به مردم آذربایجان به طور خاص است. در این آئین، طشت نماد مشك سقای كربلا، آب، رود و نماد فراتی است كه به روی حسین(ع) و یارانش بسته شد.
حاج مجتبی مجتهدی از اعضای هیات امنای هیات آذریهای مسجد صاحبالزمان(عج) كرج در مورد این مراسم میگوید: در قدیم این رسم از 27 ذیحجه و با برگزاری مراسم طشتگذاری در مسجدجامع شهر آغاز میشد و از روزهای بعد مساجد دیگر نیز به نوبت طشتگذاری و طشتگردانی میكردند.
امروزه نیز این مراسم با اندك تغییراتی در چندین روز با شور و حال خاصی در اكثر شهرهای آذربایجان و در بین آذریهای مقیم شهرهای مختلف همچون مسجدصاحب الزمان(عج) كرج واقع در خیابان شهید بهشتی برگزار میشود.
در این مراسم، دستههاى زنجیرزنى و سینهزنى با نوحهسرایی به یاد تشنگان كربلا مشك یا كوزهای را پر از آب كرده و آن را به همراه طشتهایى از جنس برنز یا مس كه به طور معمول بر دوش ریش سفیدان حمل مىشود، به مسجد میبرند و بعد از طواف مسجد طشتها در جاى مخصوص خود قرار گرفته و با خواندن دعاى مخصوص، طشت پر از آب میشود. از آب این طشتها، بیشتر حاضران و عزاداران به عنوان تبرك و جهت برآورده شدن حاجاتشان بر میدارند.
به گفته مجتهدی، در مواردی نیز ممكن است طشتها قبلا در خانهای كه صاحب آن نذر كرده، قرار داشته باشد كه در این صورت نیز دستههای عزادار به آن خانه مراجعه كرده و پس از انجام عزاداری، طشتها را برداشته و به طرف مكان برگزاری مراسم میبرند.
حاج محمود جمالی از پیرغلامان امام حسین(ع) در توضیح بیشتر درباره این مراسم گفت: مراسم طشتگذاری مراسمی است سنتی كه در عزاداری ایام عاشورا برگزار میشود و طشتهای آب را كه رمزی از فرات است در مساجد و حسینیهها میآورند و این سنت به تأسی از اقدام سالار شهیدان و یادآور رفتار جوانمردانه امام حسین(ع) در مقابل سپاه حر است كه به روایتی آن حضرت، در روز 27ذیحجه، آب مشكها را در طشتها ریخته و تمام لشكر حر و اسبان آنها را سیراب كردند.
مجتهدی مردم دیار آذربایجان را مخلصترین عزاداران به ساحت امام حسین(ع) برشمرد و تصریح كرد: نظمی كه در عزاداری آذریها وجود دارد به طور مطلق در هیچ جا تعریف شده نیست و این آیینها نه تنها قابل تغییر نیستند، بلكه در طول سالهای گذشته با كمترین تحریف دنبال شده است.
در آستانه ماه محرم مراسم طشتگذاری با حضور عزادرانی از سراسر كشور و اردبیل در مسجد جامع این شهر برگزار شد.
طشتگذاری اردبیل به مدت سه روز به ترتیب 26ذیحجه در مسجد اوچدكان، 27 ذی الحجه در مسجد جامع و28ذیحجه در مسجد اعظم اردبیل برگزار میشود كه مهمترین این مراسم طشتگذاری مسجد جامع اردبیل است.
جامعی پژوهشگر تاریخ اردبیل و عضو هیات امنای محلات ششگانه گفت: آئین طشتگذاری به مناسبت آغاز روزهای عزاداری شهدای كربلا فقط در اردبیل سابقه تاریخی دارد كه همزمان با اردبیل در حدود 200 مسجد دیگر این شهر نیز برگزار میشود.
او گفت: نخستین آیین طشتگذاری رسمی شهر از عصر روز 27 ذی الحجه آغاز وتا پاسی از شب در مسجد جامع شهر برگزار میشود و سپس طی روزهای باقی مانده تا آغاز ماه محرم عزاداران محلات مختلف در بقیه مساجد از جمله مسجد اعظم، اونچی میدان(گازران)، سرچشمه، اوچدكان، طوی، عالی قاپو، پیرعبدالملك و اكثر مساجد شعب تابعه محلات ششگانه این مراسم را برگزار میكنند.
جامعی در خصوص نحوه طشتگذاری مسجد جامع اردبیل میگوید: در مراسم طشتگذاری مسجد جامع شهر عزاداران حسینی محلات اصلی اردبیل كه شش محله هستند هركدام به نام محله خود شش طشت بزرگ مسی و برنزی را درگوشهای از مسجد قرار میدهند.
بعد از عزاداری حسینیان محلات، طشت هر محله را نماینده همان محله، با كمك جوانان به دوش گرفته و روی سكویی كه برای طشتها در مسجد ساخته شده است قرار میدهد.
بعد از قرار گرفتن آخرین طشت روی سكوی مورد نظر، عزاداران حسینی كوزههای آب را بر دوش میگیرند وآب آنها را به یاد سقای لب تشنه كربلا حضرت ابوالفضل العباس(ع) وهمچنین اهل بیت و یاران با وفای امام حسین(ع) درون طشتها خالی میكنند.
این پژوهشگر تاریخ اردبیل میافزاید: عزاداران اردبیلی علاوه بر آنكه برای رفع تشنگی در طول 10 روز عزاداری از آب طشتها مینوشند، به شفا بخش بودن این آب نیز عقیده دارند و آن را به عنوان تبرك به خانهها میبرند تا بیمارانشان هم از این آب بنوشند البته با كم شدن آب باز هم آب تازه در طشتها ریخته میشود كه دیگر برای ریختن آب تازه شرایط خاصی وجودندارد.
به گزارش واحد مركزی خبر، در این مراسم كه از بعد از ظهر امروز با حضور تمام دستجات عزاداری محلات مختلف اردبیل آغاز شد، هزاران نفر از مردم اردبیل و نیز میهمانانی از سراسركشور حضور دارند.
مراسم سنتی طشتگذاری یكی از ویژگیهای شكلی و نمادین عزاداری اردبیل است كه قدمت 500 ساله در این شهر دارد.
آئین طشتگذاری اردبیل خرداد ماه امسال به ثبت معنوی رسید.
.jpg){kind=logo}
