|
امروزه استفاده از اینترنت بعنوان یک فرا رسانه امری اجتناب ناپذیر است. خو گرفتن با کامپیوتر و دنیای مجازی در کشورهای پیشرفته بیشتر به چشم می خورد. همان طور که در مـــــورد تعامل مخاطبان با رسانه های پیشین ، و تاثیرات و آسیب هایی که این رسانه ها بر مردم وارد می کنند مطالب و نظرات بسیاری ارائه شده ، این مسئله در مورد اینترنت که تلفیقی از رسانه های دیگر می باشد نیز صـــدق
می کند. زمانی که تلویزیون وارد زندگی مردم شد و جای سینما و رادیو را گرفت ، با ارائه برنامه های مختلف برای تمامی اقشار مردم، عادات روزانه آنها را تحت تاثیر قرار دارد. حال محققان بر این عقیده هستند که اینترنت از محبوبیتی برابر با تلویزیون برخوردار بوده و در آینده بطور کامل جای رسانه های چون رادیو ، مجلات و کتاب را خواهد گرفت. اتفاقی که بنظر نمیرسد صورت گیرد چرا که هر رسانه ای
با داشتن خصوصیات و قابلیت های ویژه مخاطبان خاص خویش را دارد و همان طور که در تاریخ تحول وسایل ارتباط جمعی رسانه های نوین موجبات حذف اسلاف خود را فراهم نکردند اینتـــرنت نیز باعث
نمی شود که دیگر رسانه ها از زندگی مردم محو شوند. فرضا اینترنت هرگز نمی تواند جای رادیو را بعنوان یک رسانه همراه برای یک شخص راننده پر نماید. تخیل و توهم، نوع برنامه، لحن مجری، شیوه خطاب مخاطبان و نفس سخن گفتن با آن ها ، میزگرد، مسابقه، گزارش زنده، و موارد بی شمار دیگر خاص رادیوست ، اگر هم مشابهتی از جهت محتوای رادیو و اینترنت وجود داشته باشد نحوه ارایه آن
ها متفاوت است.
اما این مسئله نباید ما را از خطراتی که فضای مجازی بدنبال دارد غافل نماید. این دنیای نوین در کنار قابلیت های منحصر به فرد و امتیازات بیشمارش عاری از خطر نمی باشد. بیشترین کاربران اینترنت نوجوانان و جوانان هستند، از جمله استفاده آن ها از این عرصه برقراری ارتباط اینترنتی با دیگـران در قالب پست الکترونیکی، چت ، وبلاگ، و ورود به سایتهای سرگرمی و تفریحی می باشد. افراط در این زمینه هاست که مضرات و عواقبی را در پی دارد. همان طور که تلویزیون عادات روزانه ما را شکـل میدهد و موجب می شود تا برای دیدن برنامه های دلخواهمان فعالیت روزانه خود را با این برنامه ها
تنظیم کنیم ، اینترنت نیز با مخاطبان خود چنین کاری می کند. این امر در مورد رفتار کاربرانی که در
زمان خاصی ایمیل های خود را چک می کنند، به مطالب وبلاگ هایشان می افزایند، چت می کنند، اخبار و متون وب ها را به روز می کنند قابل مشاهده است.
یکی از پدیده های شایع در عرصه مجازی اعیتاد اینترنتی است که پیرامون آن مطالب کثیــری گفته
شده است، و در خبری که ذکر شد نیز از این بابت ابراز نگرانی شده است. اعـــتیاد ایـنترنتی در
مورد کسانی صدق میکند که می توانند بدون اینترنت فعالیت کنند اما وابستگی شدید به آن دارند.
در مورد اعتياد، تقريباً مي توان گفت كه همه چيز ميتواند هدف قرار گيرد و بشر ذاتاً مي تواند به هـر
چيزي عادت كند. برخی برآنند که باید بجای واژه اعتیاد اینترنتی ، عادت به اینترنت را بکار برد. عادت
به اینترنت( اعتیاد) می تواند سالم و یا ناسالم باشد، افراد به منظور تامین نیازهایشان است که به
محیط مجازی وارد می شوند و ی کی از این نیازها تفریح و سرگرمی است. رسانه ها کارکـرد های
آموزشی، آگاهی، سرگـــــــرمی و اطلاع رسانی دارند، بنابراین استفاده از اینترنت به منظور کسب
سرگرمی یک مورد منفی نیست بلکه بحث بر سر استفاده بیش از حد از آن است که موجب اختلا
- لاتی در زندگی افراد میشود. استفاده از اینترنت میتواند موجب شکوفا شدن خلاقیت بشر شود
خود واقعی افراد را نشان دهد، حتی در برخی از عادات و اعتـیاد های ناسالم نیـــــز می توان جنبه
های مثبتی را یافت. استفاده ناسالم اینترنتی در زندگی واقعی افراد خللی را وارد میکند و موجب
می شود که آن ها نتوانند در دنیای واقعی خویش درست عمل کنند. هدف جوانان از چت کــردن در
اکثر مواقع، دوست یابی و تفریح است که بیشتر توام با ظاهر شدن هویتی دروغین در این فضــای
مجازی است که اغلب تبعات ناخوشایندی را به دنبال دارد ، در حالی که می توان از رسانه چت در
جهت موضوعات کاربردی و سود آور و تبادل نظر در حوزه های مختلف پرداخت.
در ميان روان شناسان، بر سر اين موضوع، هنوز اختلاف نظرهايي ديده مي شود، اما بيشتر آن را
يك «اختلال» ميدانند تا «اعتياد» و اگر بخواهند حالت اعتيادآور آنرا مطرح كنند مي گويند اين موضوع
یك « اختلال اعتيادآور » است. آن ها معتقدند كه بسياري از افراد، پيش از اينكه اينترنت وارد زندگي
- اشان بشود، از كامپيوتر تا سر حد افراط استفاده ميكردند و به زباني، به كامپيوتر معتاد بوده اند.
یکی از روانشناسانی که به بحث در مورد اعتیاد اینترنتی میپردازد خانم كیمرلی، اس. یونگ است،
وی در مركز اعتیاد روی خط نشانههای اعتیاد كامپیوتری و یا اینترنتی را این گونه بیان می کند:
آیا شما هنگامی كه خارج از خط هستید به اینترنت و یا خدمات روی خط فكر كرده و اشتغال ذهنی
دارید؟
آیا شما احساس می كنید كه احتیاج به گذراندن زمان بیشتری روی خط دارید تا همان میــــزان از
رضایت را به دست آورید؟
آیا شما قادر نیستید استفاده روی خط خود را كنترل كنید؟
آیا شما به هنگام قطع و یا كم كردن استفاده روی خط خود احساس بدخلقی یا ناراحتی میكنید؟
آیا شما بیشتر از زمانی كه معمولاً قصد داشتید روی خط میمانید؟
بنابراین باید چنین گفت که اگر فرهنگ استفاده صحیح و شایسته از اینترنت در میان مردم جا بیفتد
از عواقب وخیم آن می توان تا حدی کاست. جشنواره های مختلفی که در کشورمان در راستای
فناوری های دیجیتالی و اینترنتی برگزار می شود، به آشنایی بیشتر با کاربردهای کامپیوتر و فضای مجازی و نیز شکوفا شدن استعدادها و خلاقیتها و تقویت آن ها منجر می شود. نهادهای اجتماعی مسئول و مربوطه وظیفه خطیری را در این زمینه بر عهده دارند، آن ها باید با اتخاذ تدابیر لازم بستر مناسبی را برای استفاده از دانشهای حاصله از اینترنت فراهم نمایند.
منابع
http://www.yazdfava.com
http://www.itna.ir
|