قرار مصاحبه پنج‌شنبه شب، قبل از مناظره دکتر زاکانی و دکتر اطاعت گذاشته شد. بعد از هزار دردسر و بدبختی برای رد شدن از حصار حراست سازمان صداوسیما در همان دکور برنامه «رو به فردا» با یامین‌پور مجری جوان این برنامه به گفت‎وگو نشستم. یامین‌پور در حالی که نگران شرایط برنامه بود و دغدغه پشت صحنه برنامه به‎وضوح در چهره‌اش نمایان بود، خود به سوالات پاسخ می‌داد. او را علی‌رغم اخباری که پیرامون نگاه تند جناحی وی در رسانه‌ها مطرح بود، فرد روشن و خوشفکری یافتم. جوان 29 ساله‌ای که در اواخر دهه سوم عمر خود مسئولیت‌های مهمی چون معاونت پژوهشی دانشکده خبر و مشاور مدیریت شبکه سوم سیما را در کارنامه خود ثبت کرده است.

چهره شما چند ماهي است كه براي بسياري از هموطنان ما شناخته شده است اما می خواهیم با شما بيشتر آشنا شویم؟

وحيد يامين‌پور هستم، متولد سال 1359 و اهل دزفول(البته در مصاحبه آمده تهران که نمی دانم چرا!). مدرك كارشناسي ارشد پيوسته حقوق جزا و جرم‌شناسي را از دانشگاه امام صادق(ع) اخذ كردم و هم‌اكنون هم مشغول تدوين رساله دكتري در همين رشته در دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقيقات هستم.

بنابراين فارغ از مسائل سياسي، به‌عنوان يك كارشناس جرم‌شناسي به‌خوبي مي‌توانيد در مورد جرم بزرگ بعد از انتخابات نظر بدهيد. سوابق و فعاليت‌هاي رسانه‌اي شما در عرصه رسانه ملي از چه سالي و چگونه آغاز شد؟

از سال ١٣٨١ با سردبيری برنامه‌هاي راديويي وارد سازمان صدا و سيما شدم. تا سال 13٨٥ چند صد برنامه راديويي را نويسندگي و تهيه كردم. البته در بسياري از اين برنامه‌ها كارشناس - مجري بودم. در سال 13٨٤ به‌عنوان كارشناس - مجري برتر شبكه جوان هم انتخاب شدم. از سال 13٨٣ كار اجراي برنامه‌هاي گروه اجتماعي شبكه يك را هم شروع كردم. در همان سال‌ها با شبكه دو و پنج هم همكاري‌هايي داشتم. اما به يك‌باره در سال 13٨٤ كار تلويزيوني را رها كردم.

براي بررسي برنامه رو ‌فردا به‎نظر مي‌رسد بايد ابتدا «ايران ٨٨» را بررسي كنيم. برنامه‌اي كه قبل و پس از انتخابات و با محوریت آن پخش شد. ايده اين برنامه چگونه شكل گرفت و با چه هدفي ساخته شد؟

ايران ٨٨، ويژه‌نامه مختص به انتخابات بود. تفاوت‌هايي هم با ايران‌فردا داشت. موضوع انتخابات بود و برنامه هم مناظره‌گونه نبود، بلكه محور برنامه گفت‌وگوي مجري با ميهمان برنامه بود. اين برنامه از ابتداي سال و به‌صورت هفتگي روي آنتن مي‌رفت. چهره‌هاي شاخصي هم به برنامه دعوت شدند و استقبال مناسبي هم از برنامه شد.

يعني برنامه «رو به فردا» در ادامه ايران ٨٨ نبود؟ طرح جديد و مجزايي داشت؟

بعد از اتفاقات ناگوار روز عاشورا، مديران سازمان از بنده خواستند كه در برنامه‌اي ابعاد اين اتفاق را با حضور كارشناسان و صاحب‌نظران موشكافي كنم. اين كار خيلي فوري بود و فرصت تهيه دكور و مسائل مستقل مرتبط با يك برنامه نبود. بنابراين تصميم گرفته شد تا در قالب همان برنامه ايران ٨٨ و با همان دكور، برنامه اجرا شود. دو روز بعد از عاشورا برنامه به روي آنتن رفت. اتفاق بعدي حماسه ملي ٩ دي بود كه قاعدتا بايد در مورد اين اتفاق بزرگ هم با مردم صحبت مي‌كرديم، بنابراين برنامه ديگري با موضوع تحليل و بررسي اين حماسه از همين مجموعه به روي آنتن رفت. مديران سازمان با توجه به تأكيد مقام معظم رهبري مبني بر اهميت حماسه ٩ دي، اصرار داشتند تا بيشتر به اين مورد بپردازيم و برنامه‌هاي بعدي تهيه شد. همين مسائل در عرض چهار قسمت رو به فردا را به برنامه ديگري تبديل كرد، به‌خصوص بعد از برنامه‌اي كه پروفسور مولانا آمدند و برنامه شب بعد يعني برنامه‌اي كه آقاي مقدم‌فر و آقاي جهانگيرزاده حضور داشتند، برنامه به يك‌باره مورد توجه مردم و مسئولين سازمان قرار گرفت. مديران سازمان بعد از برنامه‌ها متوجه شدند كه جامعه و فضاي سياسي ظرفيت چنين برنامه‌هايي را دارد. ما هم همين فضا را پي گرفتيم و تاكنون بيش از ١٠ برنامه به روي آنتن برده‌ايم.

منظور شما اين است كه اين برنامه كاملا اتفاقي و بدون برنامه قبلي رخ داده؟ خواست و برنامه قبلي براي توليد چنين برنامه‌هايي وجود نداشته است؟

علاقه به ساخت يك برنامه چالشي سياسي، مدت‌هاست كه در بين مديران سازمان و به‌خصوص رياست سازمان و مديريت شبكه سه وجود داشته است. اما هيچ‌گاه موقعيت طرح و اجراي اين آرزوي ديرينه پيش نيامده بود. چون در اين ايام ما دائما با اتفاقات پيش‌بيني نشده مواجه بوديم. لذا وقتي اين برنامه خود به خود اين ظرفيت را ايجاد كرد، مديران سازمان فرصت را غنيمت شمردند و حمايت‌هاي خود را جدي‌تر كردند.

از چه كساني دعوت كرديد؟ لطفا به صورت صريح نام ببريد؟

من اسم نمي‌برم، بازگشت به گذشته به اين شكل چندان مناسب نيست.

در اين برنامه كساني هستند كه از حضور در صدا و سيما خودداري مي‌كنند.

من به‎صراحت مي‌گويم كه علي‌رغم اين‌كه ما از سوي مديران سازمان هيچ محدوديتي براي دعوت از چهره‌هاي سياسي از هر دو جناح سياسي نداريم، اما مهمترين مشكل بنده در اين برنامه، دعوت از ميهمانان برنامه و علي‌الخصوص چهره‌هاي اصلاح‌طلب است. ما براي برنامه‌اي كه آقاي شريعتمداري يكي از ميهمانان بودند، از شش يا هفت نفر از چهره‌هاي سياسي شاخص اصلاح‌طلب مثل آقايان تابش، دكتر خباز، مسجدجامعي، مجيد انصاري و چند تن ديگر دعوت كرديم و اين دوستان دعوت ما را رد كردند. بنده شخصا با اين عزيزان صحبت كردم و هركدام بنا به دلايلي از حضور در برنامه سر باز زدند. حتي برخي از چهره‌هاي ديگر اصلاح‌طلب قبول كردند كه در برنامه حاضر بشوند، ولي براي حضورشان شروطي قائل مي‌شوند. به‌عنوان مثال مي‌خواهند تا طرف مقابل را خود انتخاب كنند يا حداقل وقتي متوجه مي‌شدند شخصيتي مثل آقاي شريعتمداري ميهمان ديگر برنامه است، دعوت ما را رد مي‌كردند. با اين حال به اصرار مديران سازمان ما دعوت از اين آقايان را همچنان پابرجا مي‌دانيم و خدمت اين دوستان اعلام كرده‌ايم كه هر وقت مايل باشند، مي‌توانند در برنامه حاضر شوند. حتي برخي از اصلاح‌طلبان صريحا مي‌گفتند كه اگر در برنامه حاضر شويم، ممكن است مجبور به بيان مسائلي شويم و حقايقي را بازگو كنيم كه منجر به دلخوري هم‌حزبي‌ها و نيروهاي جريان اصلاحات شود؛ دقیقاً همين اتفاقي كه براي دكتر كواكبيان افتاد.

برخی گروه‎ها چندین ماه است که تبلیغات وسیع و گسترده‎ای می‎کنند در مورد این‎که توسط مدیران رسانه ملی که به‎زعم آ‎ن‎ها نزدیک به مدیران دولت است، از آنتن سیما حذف شده‎اند. با این حال شما مدعی هستید که علی‎رغم دعوت‎ از آن‎ها در برنامه حاضر نمی‎شوند. چرا این مسئله را به‎صورت علنی در برنامه مطرح نمی‎کنید؟

آقای مطهری قبل از برنامه‎ای که در آن حضور داشتند از من پرسیدند چرا به اصلاح‎طلبان و این جریان تریبون نمی‎دهید؟ من تعدادی از اصلاح‎طلبان را نام بردم و از ایشان پرسیدم منظور شما این افراد است؟ آقای مطهری گفتند بله همین افراد. من به ایشان گفتم با تک‎تک این افراد که نام بردم خود شما تماس بگیرید و از آن‎ها بپرسید که آیا یامین‎پور به شما زنگ نزد و برای برنامه دعوت نکرد؟

واکنش دکتر مطهری چه بود؟

آقای مطهری خیلی ناراحت شد و گفت، پس چرا این دوستان ادعا می‎کنند که به آن‎ها تریبون نمی‎دهید؟ من از طریق نشریه شما هم اعلام می‎کنم هرکدام از این آقایان و دوستان علاقه داشتند، اعلام آمادگی کنند تا ما از وجودشان در این برنامه استفاده کنیم.

آقای یامین‎پور بسیاری معتقدند خیلی زود باید به این مسائل پرداخته می‎شد. رسانه ملی از همان روزهای ابتدایی پس از انتخابات باید چنین برنامه‎هایی تولید می‎کرد و در رسانه‎ ملی فضای نقد و گفت‎وگو را فراهم می‎کرد؟

همان‎طور که قبلا اشاره کردم، ایده چنین برنامه‎هایی از مدت‎ها قبل در ذهن مدیران سازمان صداوسیما بوده است. حتی خیلی قبل‎تر از انتخابات این مسئله علاقه شخص مهندس ضرغامی نیز هست. اما همیشه پشت سر هم اتفاقاتی می‎افتاد که شبکه و سازمان را متمایل به یک سری کارهای اولویت‎دار می‎کرد؛ تا این‎که به این نتیجه رسیدیم که فضا از حالت هیجانی و احساسی بیرون آمده، تهیه این برنامه را آغاز کردیم.

نگران تبعات مباحث مطرح شده از سوی مهمان‎های برنامه نبودید؟

من خودم مقداری نگران و مردد بودم که فضا تا چه اندازه کشش مباحث مطرح شده را دارد و تا چه اندازه فضای پاسخگویی به شبهات ایجاد خواهد شد. اما همان اواسط کار حمایت‎های بسیار جدی از سوی مدیران ارشد سازمان از برنامه صورت گرفت و نگرانی ما بر طرف شد.

بخشی از جریان‎های سیاسی، معتقدند در به‎وجود آمدن فضای ملتهب پس از انتخابات صداوسیما به‎دلیل آن‎چه که آن را رویکرد جانبدارانه می‌خوانند، یکی از مقصران اصلی است. اگر بخواهم شفاف و صریح مطرح کنم بر پایه این نظریه تعلل عمدی سازمان در ایجاد فضای گفت‎وگو بین دو جریان درگیر پس از انتخابات، موجب شد تا هواداران این دو جریان، اختلافات خود را در کف خیابان‎ها حل و فصل کنند. نظرتان در این مورد چیست؟

این‎که این برنامه‎ها از چه موقع و به چه صورت باید آغاز می‎شد، بحثی تخصصی است که صاحب‎نظران عرصه رسانه و علوم ارتباطات باید نظر بدهند. اما نظر شخصی بنده این است که شاید اگر این برنامه چند ماه قبل و در اوج حوادث پخش می‎شد، می‎توانست موجب سوءاستفاده‎هایی بشود.

همان‎طور که خیلی از حوادث و اتفاقات بعضا ناگوار بعد از انتخابات خواسته هیچ‎یک از چهره‎ها و جریان‎های سیاسی نبود. بلکه صرفا نتیجه بسترسازی چهره‎ها و جریان‎های سیاسی و موج‎سواری عوامل بیگانه و رسانه‎های غربی بود.

بسیاری از مطالبی که در برنامه ما مطرح می‎شود یا احتمالا در آن مقطع زمانی مطرح خواهد شد در فضای ثبات سیاسی بعد از 9 دی معنا و مفهوم خواهد داشت و مخاطب با آن ارتباط برقرار خواهد کرد. در آن شرایط هیجانی و احساسی هرکدام از اظهارنظرات و سخنان تحریک‎آمیز از هر دو طرف ممکن بود موجب بلوا و آشوب دیگری بشود. در واقع می‎شود گفت حماسه 9 دی با این حجم عظیم و چشمگیرش اجازه سوءاستفاده و موج‎سواری را از همه جریان‌های سیاسی داخل و خارج از نظام گرفته است.

این‎که شما می‎گویید حوادث به‎سرعت اتفاق می‎افتاد و فضا برای مدیران سازمان روشن نبود و مرتبا اولویت‎های جدیدی پیش می‎آمد، به‎نظرم تأیید ضمنی نوعی برخورد انفعال‌گونه مدیران ارشد رسانه ملی نسبت به حوادث بعد از انتخابات است. فکر می‌کنید این مسئله برای مدیران صدا و سیما پسندیده است؟

من نمی‎توانم مدعی بشوم که رسانه نقش خود را کامل و بی‎عیب و نقص بازی کرده است. رسانه ملی هم مثل سایر حوزه‎های حاکمیتی ما که در ماجرای انتخابات از خود رفتار عجولانه نشان دادند و رفتارهای آن‎ها نشان‎دهنده عدم آمادگی برای برخورد با این حوادث بود، نقش خود را به صورت کامل و جامع ایفا نکرد، البته کسی هم تصور نمی‎کرد که شبکه‎های خارجی بتوانند تا این حد نقش‎آفرینی کنند و سایت‎های اینترنتی و شبکه‎های ماهواره‎ای تا این اندازه تأثیرگذار باشند. و یا نیروهای خارجی تا این اندازه بتوانند معترضین داخلی را منسجم بکنند. به‎نظرم اگر واقع‎بینانه نگاه کنیم، می‎بینیم که ظرفیت فعالیت‎های فوق‎العاده در کشور فراهم نبود.

شما ظاهرا از همکاران سایت رجانیوز هستید. حداقل می‎توان گفت به‎دلیل نزدیکی و قرابت فکری یادداشت‎های خود را برای انتشار به این سایت می‎سپارید. جایگاه رجانیوز هم در طیف‎بندی رسانه‎های کشور مشخص است. سایتی که حامی جدی دولت و شخص رییس‎جمهور و منتقد تمام منتقدان رییس‌جمهور است. حتی از دید برخی اصول‎گرایان یک رسانه تندرو محسوب می‎شود؟

در مورد واژه‎هایی چون تندرو چندان با شما هم‎عقیده نیستم و فکر می‌کنم برای روشن شدن این موضوع باید ساعت‎ها با هم صحبت کنیم . اما در مورد این‎که می‎گویید رجانیوز حامی دولت و رییس‎جمهور است، باید بگویم خود من مقالاتی در نقد جدی دولت نگاشته‌ام و اتفاقا در همین سایت رجانیوز منتشر شده است. اما در این‎که می‎گویید من همکار سایت رجانیوز هستم، با شما مخالفم.

بنده با بسیاری از سایت‎ها و روزنامه‎ها ارتباط دارم. برای بسیاری از این رسانه‎ها یادداشت می‎دهم. به همکاری با رجانیوز افتخار می‌کنم. زیرا سایت رجانیوز را یک سایت موفق، آرمان‎گرا و منطبق با انگاره‌های امام و انقلاب می‎دانم. مثل برخی از سایت‎های خبری- تحلیلی دیگر. من به سایت «الف» هم خیلی علاقه‎مندم. به سایت خبری جهان‌نیوز و خبرگزاری فارس هم علاقه‎مندم و البته در وبلاگم سایت‎های تابناک، عصر ایران و فردا را هم لینک داده‌ام و همه این سایت‎ها را اصول‎گرا می‎دانم. بالاخره هرکسی نظرات و خط‎مشی سیاسی خاص به‎خود را دارد. اما شما باید ببینید که هر فردی در چه جایگاهی مشغول انجام وظیفه است. و آیا نظرات شخصی خود را در برنامه دخیل می‌کند یا خیر. برای روشن شدن مسئله فقط این را بگویم که آقای جواد اطاعت پس از برنامه به نشانه تشکر با من دست داد و روی مرا بوسید و از اجرای بی‎طرفانه من تقدیر کرد.