|
به قلم پوریا ناظمی (منجم و روزنامه نگار علمی):
آن قدر در این چند وقت در باره شایعه دو ماه در آسمان 5 شهریور یا شایعه مریخ نوشته شده است که فکر می کردم موضوع کاملا منتفی شده است. اما شایعه ای توانسته 7 سال دوام بیاورد مطمئنا این چند وقت را هم دوام بیاورد .در این مدت تلفن ها و نامه های زیادی داشتم که کجا برویم که این پدیده را ببینیم و حتی از یک آژانس مسافرتی تماس گرفتند که می خواهیم برای این رویداد تور گردش گری بگذاریم. شایعه را حتما همه شما خوانده اید. ایمیل سرگردانی با تصویر دو ماه یکی نقره گون و دیگری سرخ فام در آسمان این روزها به سرعت در اینترنت و بین دوستان می چرخد که چه نشسته اید که 5 شهریور ماه برای نخستین بار در طول حیات ما و آخرین بار تا مثلا 30 هزار سال دیگر مریخ در نزدیکی زمین قرار دارد و می توانید آن را به اندازه ماه شب 14 در آسمان ببینید احتمالا انتظار دارید در آن شب چنین منظره ای پیش رویتان نقش ببندد مسلما منظره با شکوهی از کار در می آمد . اما بیایید ببینیم در آن شب اگر بعد از غروب خورشید از خانه بیرون بروید در آسمان چه می بینید.

حدود ساعت 8:36 بعداز ظهر برای کسی در تهران ساکن است ماه طلوع میکند آن شب شب 16 رمضان است و بالتبع ماه اندکی از شب 14 گذشته است. احتمالا شما منتظر خواهید ماند تا ماه سرخ فام یا همان سیاره مریخ طلوع کند اما متاسفانه صبر و انتظار شما به نتیجه نخواهد رسید در آن شب مریخ طلوع نخواهد کرد.
واقعیت این است که مریخ در شامگاه 5 شهریور در زیر افق قرار دارد و طلوع آن ساعت 10:04 صبح روز بعد و بعد از طلوع خورشید است و و 9 شب هم غروب می کند بدین ترتیب تمام مدت تحت تاثیر دخشش خورشید قرار دارد و اصلا در آسمان شب دیده نمی شود که بخواهد به اندازه ماه باشد یا هر اندازه دیگری. اگرجچه اگر مریخ در شب هم قابل رویت می بود به هیچ وجه چنین اندازه ای نمی داشت
مریخ در آن شب حدود 250 میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد یعنی نه تنها نزدیکترین فاصله اش با زمین نیست که آن قدر دور هست که قدر ظاهریش به عدد 1.3 برسد. یعنی به اندازه یک ستاره معمولی در آسمان (اگر در شب دیده می شد) به چشم می آمد.
اما پس این همه داستان از کجا آمده آیا توطئه ای در کار است؟
همه داستان با سال 2003 باز می گردد. در آن سال مریخ به نزدیکترین فاصله اش با زمین می رسید. در شب 5 شهریور آن سال مریخ در نزدیک ترین فاصله خود در یک بازه زمانی 60 هزار ساله نسبت به زمین قرار داشت و تنها 56 میلیون کیلومتر با زمین فاصله می گرفت (مقایسه کنید با 250 میلیون کیلومتر امسال) اگرچه آن سال هم اتفاق خاصی نمی افتاد اما خیلی ها به واسطه رکورد 60 میلیون سال شب های مریخ را برگزار کردند.
آن شب در ایران هم برنامه های بسیاری برگزار شد. سیاوش صفاریان پور برنامه ای با اجرای آقای عبدالرشیدی روی انتن برد که میهمانانش بابک امین تفرشی و من بودیم و گزارشی هم در آن از رصدخانه زعفرانیه پخش شد که در آن شب میزبان علاقمندان است. فرداشبش رثدخانه زغفرانیه میهمان چنان جمعیتی بود که غیر از روز نجومی که در نمایشگاه بین المللی کتاب برگزار کردیم دیگر هیچ گاه مشابهش را ندیدم . ترافیک اطراف رصدخانه به قدری بود که رادیو پیام اعلام کرد تمام خیابان های اطراف سرلشکر فلاحی بسته شده اند و چند هزار نفری به دیدار مریخ سرخ فام آمدند.
در ایمیلی که علاقمندان در پیش از این برنامه به هم می زدند تا یکدیگر را نسبت به این رویداد آگاه کنند یک خط توضیح اضافه وجود داشت که شاید ریشه همه این داستان ها در سال های بعد دشد . و آن اینکه اگر تلسکوپ مناسبی در اختیار داشته باشید و با بزرگنمایی 75 برابر به آن نگاه کنید قطر ظاهری در تصویر بزرگ شده به اندازه ماه خواهد بود . این جمله را افرادی که کلید فوروارد را فشار می دادند بدین ترتیب ساده کردند که در آن شب ماه به اندازه مریخ در آسمان دیده می شود! و این گونه بود که مصیبت آغاز شد.
بدین ترتیب مطمئن باشید نه این 5 شهریور و نه هیچ تاریخ دیگری - مگر فاجعه ای عظیم در منظومه شمسی رخ دهد و مدار مریخ تغییر کرده و به سمت ما کشیده شود - مریخ به اندازه ماه کامل در آسمان ما دیده نخواهد شد. اما داستان مریخ نکته دیگری هم دارد و آن اینکه در عصر پر شتاب اینترنت و جریان سیال اطلاعات ، الزاما همه اطلاعات درست نیستند. لطفا وقتی ایمیلی دریافت می کنید پیش از فورارد آ نبه دیگران چند ثانیه فکر کنید و ببینید چقدر ممکن است این داستان واقعی باشد! اگر اندکی شک کردید کمی تحقیق کنید و بعد دکمه ارسال مجدد برای همه دوستان را فشار دهید. بدین ترتیب می توانید از وقوع یک شایعه در جامعه جلوگیری کنید.
این قسمت هم از ما بشنوید: اگر مریخ هم به مانند ماه به زمین نزدیك شود ...كوچكترین خطری كه زمین را تهدید خواهد كرد بالا آمدن سطح آب دریاها میباشد كه موجب به آب رفتن بسیاری از بنادر حهان میشود ....
یه سایت دیگه میگه:
بازگشت کابوس تابستان: وجود دو ماه در آسمان
طی چند سال گذشته با نزدیک شدن به فصل تابستان و ماه شهریور، سر و صداهایی مبنی بر وجود دو ماه درخشان در آسمان شنیده می شود. خبری بی پایه و اساس و دروغین که توجه بسیاری را به خود جلب می کند.
داستان به 7 سال پیش باز می گردد. 27 آگوست 2003 نوید شبی زیبا را برای مردم سراسر کره زمین داشت. سیل عظیمی از رصدگران و مشتاقان خود را آماده ی عکاسی، رصد و ثبت پدیده ای نادر کرده بودند. پدیده ای که پیش از این حدود 60 هزار سال قبل غارنشینان ساکن زمین تجربه کرده بودند.
خبر ازاین قرار بود، نزدیکترین سیاره به زمین (سیاره سرخ فام مریخ) به اوج درخشش و نزدیکترین فاصله مداری ممکن خود به ما می رسد! تمام ماجرا همین بود و فقط مریخ می خواست نسبت به قبل اندک قدری پرنورتر دیده شود. اتفاقی که اگر قرار بود تفاوتش را به اشخاص عادی در دوشب متوالی نشان دهیم، شاید آنقدرها هم متوجه امر نمی شدند.
از همان سالها بود که شایعه ای مبنی بر پدیدار شدن دو ماه نارجی و سفید رنگ درمیان بسیاری پیچید و متاسفانه تعداد کثیری از رسانه های داخلی و خارجی درستی این خبر را اعلام کردند.
با اعلام این خبر در رسانه ها، خبرگزاری ها نیز به میدان آمدند و کاملا ناآگاهانه تیتر خبری روز خود را به این موضوع اختصاص دادند "شب 27 آگوست را از دست ندهید، مریخ به اندازه ماه بزرگ دیده می شود"
دیری نپایید این خبر گریبانگیر کاربران دنیای اینترنت گشت و همه با ارسال نامه های الکترونیکی سعی در باخبر کردن یکدیگر داشتند.
اکنون نیز با نزدیک شدن به هفتمین سالگرد این اتفاق، گویا هنوز خیلی ها نه تنها به اصلاح اطلاعات خود نپرداختند، بلکه در هفت سال گذشته همچنان سیر می کنند و تصور دارند هرسال درشب 27 آگوست (5 شهریور) این اتفاق می افتد و از آن مهمتر این اطلاع نادرست خود را به دیگران انتقال می دهند.
مریخ چهارمین سیاره ی منظومه ی شمسی از دسته سیاراتی است که با دوره تناوبی کوتاه به مقابله (نزدیکترین فاصله) به زمین می رسد. این سیاره در هر دوسال و دو ماه به کمترین فاصله ی مداری و در هر 16 سال یک بار به نزدیکترین مقابله ی مطلوبش به ما می رسد و در این هنگام مانند نقطه ای آتشین و نارنجی رنگ در آسمان شب می درخشد.
آخرین باری که سیاره مریخ (بهرام) به نزدیکی زمین رسید، در 27 آگوست 2003 (6 شهریور 1382) بود که به شکل چشم نوازی در آسمان شب خودنمایی می کرد. این سیاره چندی بعد در کنار ماه بدر (ماه کامل) قرار گرفت و در آن حالت قطر ظاهری ای در حدود 140 برابر کوچکتر از قرص کامل ماه داشت.
اگر شما نیز مایلید این کابوس نجومی را تبدیل به یک رویای حقیقی زیبا کنید، پیشنهاد می کنم درصورتی که برای رصد آسمان از تلسکوپ استفاده می کنید و ابزارتان این قدرت را دارد، این شب ها حتما بهرام را با بزرگنمایی در حدود 150 برابر تجربه کنید، چراکه تنها دراین حالت می توانید آنرا کمی با ماه بدر مقایسه کنید.
جالب است بدانید آنچه در اوایل شهریور ماه (اواخر ماه آگوست) سال جاری رخ خواهد داد، جلوه نمایی پرشکوه سیاره مشتری در کنار ماه است.
به امید آنکه این کابوس به سراغ مشتری نرود و شایعه ای بزرگتر مبنی بر مشاهده 3 ماه در آسمان نشنویم...
منبع : انجمن نجوم مجتمع آموزش عالی بهبهان
|