معاون رييس سازمان انرژي اتمي و رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي در دهمين روز از دهه مبارك فجر از موفقيتهاي تازه كشورمان در حوزه پزشكي هسته اي و توليد چهار راديو داروي جديد براي درمان بيماران سرطاني صعب العلاج كشورخبر داد.

به گزارش ايرنا، 'محمد قناد مراغه' روز پنج شنبه در نشستي خبري در محل سازمان انرژي اتمي ايران اعلام كرد كه متخصصان ايراني موفق شده اند كه راديوداروهاي 'كروميك فسفات p -32' جهت درمان سرطان كبد، 'چشمه براكي تراپي يد -125' با كاركرد درمان تومورهاي مغزي، 'برمبزين - گاليوم 68' براي درمان تومورهاي پروستات، شش، سينه و 'ژنراتور استرانسيوم 90/ ايتريم 90' براي درمان بيماران سرطاني را در داخل كشور توليد كنند و در اختيار بيماران صعب العلاج قرار دهند.

توليد اين چهار راديو داروي جديد موفقيت جديد دانشمندان ايراني در بهره گيري از انرژي هسته اي در خدمت اهداف انساني و صلح آميز محسوب مي شود.

اين راديوداروها در چارچوب يك طرح كلان ملي و قرارداد امضا شده بين معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري و سازمان انرژي اتمي توليد شده است. بر اساس اين قرارداد، سازمان انرژي اتمي در مدت دوسال بايد 15 راديو داروي مورد نياز كشور را توليد كند كه پيش از اين هفت راديو داروي اولويت دار در دو مقطع زماني در ديماه سال جاري رونمايي شده بود. بدين ترتيب تعداد راديوداروهاي توليدي در سازمان انرژي اتمي به 11 راديو دارو در مدت 13 ماه مي رسد كه نشان دهنده جلو بودن اين سازمان از برنامه است.

** ويژگيهاي فني راديوداروهاي جديد توليدي در ايران

رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي با اشاره به توليد ژنراتور هسته‌اي استرانسيوم 90 / ايتريم 90در اين پژوهشگاه ، كيفيت خلوص اين راديو ايزوتوپ در مقايسه با محصولات مشابه خارجي را در سطح بسيار بالا دانست و اظهار داشت: با استفاده از اين راديو ايزوتوپ ارزشمند كه با داروهاي مشخصي تركيب مي‌شود مي‌توان به درمان سرطان‌هاي پروستات، سينه، تخمدان، سلول‌هاي كبدي، درمان لنفوم غير هوچكيني (بدخيم)، التهاب مفاصل و تومورهاي عصبي - درون ريز پرداخت.

وي با اشاره به اين كه اين دستاورد ارزشمند در چند روز گذشته حاصل شده است تصريح كرد: تنها تعداد معدودي از كشورهاي جهان از اين فن آوري برخوردارند و ايران براي اولين بار است كه در منطقه به اين فناوري دست يافته است.

به گفته قناد مراغه، سرمايه توليد اين راديودارو به وسيله معاونت فناوري رياست جمهوري تامين شده، توليد مواد شيميايي به وسيله معاونت پژوهشي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي صورت گرفته و توليد راديوايزوتوپ و تهيه آن را سازمان انرژي اتمي در پژوهشگاه علوم و فنون هسته اي برعهده داشته است.

وي با بيان اينكه به دليل عمر كوتاه راديوداروها، امكان واردات آن به كشور وجود ندارد افزود:‌ پژوهشگران ارزشمند ما در يكي دو سال اخير توانستند پس از تلاش‌هاي فراوان اين ژنراتور را به صورت استرانسيوم 90 / ايتريم 90 توليد كنند.
رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي با اشاره به كاركرد راديو داروي چشمه براكي تراپي يد 125 در درمان تومورهاي مغزي گفت: اين راديو ايزوتوپ از طريق نوعي روش جراحي براي هدايت دقيق چشمه پرتوزا به درون بافت سرطاني مغز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

وي خاطرنشان كرد: اين راديودارو در ابعادي به طول حدود 5 ميليمتر و طول قطر 8/0 ميليمتر به طريقي در داخل تومور قرار گرفته و نسبت به درمان آن اقدام مي‌شود و تاكنون 10 بيمار به وسيله اين راديودارو تحت مداوا قرار گرفته و گزارش‌هاي اوليه حاكي از اين است كه اين راديودارو نتايج مثبتي داشته و مراحل باليني خود را طي مي‌كند.

قناد مراغه با اشاره به كاركرد راديو داروي كروميك فسفات p -32 در درمان سرطان كبد نيز گفت: امكان واردات اين راديو دارو در شرايط تحريم با توجه به نيمه عمر كوتاه آن وجود ندارد اما با توليد آن در داخل ، حدود 2 هزار بيمار در سراسر كشور از اين راديودارو استفاده خواهند كرد.

وي با بيان اين كه براي اولين بار در سطح منطقه شايد به موازات چندين كشور بسيار معدود راديو داروي بومبزين - گاليوم 68 توليد شد و آماده بهره‌برداري است اظهار داشت: شبيه سازي اين راديوداروي بسيار ارزشمند با گاليوم 67 انجام پذيرفته ولي الان گاليوم 68 را در شتاب دهنده كرج توليد مي‌كنيم.

رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌اي اضافه كرد: اين راديودارو قادر است به تومورهايي همچون پروستات، شش، سينه و كولون كه تعداد زيادي گيرنده بمبزين و گيرنده پپتيد آزاد كننده گاسترين دارند متصل شده و جهت تصويربرداري از اين تومورها كاربرد دارد.

وي ادامه داد: اين راديودارو برخلاف سه راديوداروي قبلي تشخيصي است اما حسن آن در اين است كه اين راديودارو مي‌تواند براي تشخيص تومورهاي ذكر شده مورد استفاده قرار گيرد.

** ايران در زمره سه كشور جهان در توليد راديو داروهاي جديد

قناد مراغه در بخش ديگري از اين نشست خبري از وقوع انقلابي بزرگ در توليد راديوداروها در كشور خبر داد و گفت: در رابطه با توليد راديوداروها حدود 90 تا 95 درصد راديوداروهاي مورد استفاده كشور در حال حاضر در سازمان انرژي اتمي ايران و در پژوهشگاه توليد مي‌‌شود و 5 و 6 درصد باقيمانده هم با توجه به سياست وزارت بهداشت تا حدودي از خارج وارد مي‌شود ولي به نظر ما اين حجم راديوداروهايي كه ما توليد مي‌كنيم كافي است.

وي ايران را در زمره سه كشور دنيا دانست كه كه در عرصه توليد اين راديوداروها به طور جدي گام برداشته است و گفت: در حال حاضر حدود 125 مركز پزشكي هسته‌اي در بيمارستان‌ها از اين راديودارو استفاده مي‌كنند.

رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته اي با بيان اينكه سالانه حدوداً بين 800 هزار تا يك ميليون نفر از اين راديوداروها استفاده مي‌كنند، گفت: نشانه‌هاي موفقيت‌ آميزي در اكثر بيماراني كه اين راديوداروها براي آنها مورد استفاده قرار گرفته، وجود داشته است.

وي تصريح كرد: توليد اين دسته از داروها براي كشورهايي كه از پشتوانه صنعتي قوي و علم و فناوري بالا برخوردارند تعجبي ندارد اما تعجب در اينجاست در كشوري كه با تحريم‌ها روبروست اين راديوداروها توليد شده است.

قناد مراغه در ادامه خبر داد كه چند راديو داروي جديد ايران نيز همزمان با روز ملي فناوري هسته‌اي (20 فروردين ماه) سال آينده رونمايي خواهد شد و و قطعا تا شهريور سال آينده حدود 20 راديوداروي كلي و چند راديوداروي جديد معرفي خواهد شد.

قناد مراغه در پاسخ به اين سوال كه با توجه به تحريم شتاب دهنده كرج با مشكل خاصي در تامين راديودارو روبرو نيستيد، گفت: رآكتور تهران و مركز تحقيقاتي كرج و نيز متخصصان‌مان تحريم هستند، اما با توجه به اينكه خودمان مبدا كار هستيم تاكنون مشكلي نداشتيم و تلاش داريم با امكانات كشور و پشتوانه علمي متخصصان داخلي مسايل را پيش ببريم.

رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته اي در پاسخ به پرسشي درباره پروژه گداخت يادآور شد كه در دنيا اين پروژه هنوز در مرحله تحقيقاتي است و در عين حال گفت كه ايران نيز از سال‌هاي پيش قدم‌هاي خوبي در اين زمينه برداشته است.

وي اظهار داشت: براساس قرارداد ميان سازمان انرژي اتمي و معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري پروژه گداخت را آغاز كرديم و در حال حاضر ساخت برخي قطعات و طراحي‌هاي تفصيلي و مفهومي ادامه دارد و اميدواريم در اين زمينه پيشرفت‌هاي خوبي بدست آوريم.

** ايران راديودارو به كشورهاي مختلف صادر خواهد كرد

رييس پژوهشگاه علوم و فنون هسته اي در ادامه از برنامه ايران براي صادرات راديودارو به كشورهاي مختلف خبر داد و گفت : درخواست‌هاي مختلف در اين زمينه داشته‌ايم و هم اكنون بر روي ليستي از راديوداروها و دريافت مجوز براي صادرات كار مي‌كنيم و در حال انعقاد قراردادهايي هستيم.

وي يادآور شد: هيچ يك از كشورهاي منطقه توليدات ايران در حوزه راديوداروها را ندارند.

قناد مراغه با بيان اين كه در حال حاضر در دنيا 90 درصد راديوداروها براي تشخيص بيماري‌هاست و 10 د رصد براي درمان، گفت: ما سعي داريم به عرصه توليد راديوداروهاي درماني نيز وارد شويم.

قناد مراغه در پاسخ به سووالي درباره درباره دريافت راديو ايزوتوپ از روسيه نيز از تداوم مذاكرات دو كشو ردر اين زمينه خبر داد و اظهار داشت: پس از ماه‌ها بحث در اين زمينه با طرف روس، هنوز به توافق بر سر اين موضوع نشده‌ايم.